Cumhuriyetin İlanı - (29 Ekim 1923)


Cumhuriyetin İlanı - (29 Ekim 1923): Türk halkı daha 23 Nisan 1920'de geleceğini belirleyecek rejim açısından geri dönülmez adımını atmıştı.TBMM'nin açılmasıyla egemenliğin kişizümreye ait değil millete ait olduğu tüm dünyaya ilan edilmişti.Ne var ki henüz halk iradesinin ne anlama geldiğini anlamaktan aciz çevrelere ve onlara da kurtuluş mücadelesinde kazanabilmek amacıyla rejimin adı resmen konamamıştı.Diğer bir taraftan TBMM'nin açılışı yeni bir devletin varlığını simgeliyordu; fakat bu devletin henüz başkanı da belirlenememişti.Yani demokrasi yolunda etkin bir adım atılmış fakat demokrasinin kalıcılığını simgeleyecek kurumlaşmaya gidilememişti.

Kurtuluş Savaşı kazanıldıktan sonra,demokrasi ile ilgili kurumsallaşmadaki en büyük engel olan saltanat makamı da kaldırılmıştı.Artık rejimin adının konmasının, devlet başkanının belirlenmesinin, meclis hükümeti yerine kabine sistemine geçilmesinin ve başbakanlık sorununun çözümlenmesinin zamanı gelmişti.Mustafa Kemal Paşa yukarıdaki sorunlar çerçevesinde 28-29 Ekim günlerinde gerekli olan Anayasa değişikliğini hazırlayarak meclis gündemine sundu.29 Ekim 1923 günü saat 20:30'da TBMM'nin de değişikliği kabul etmesiyle Cumhuriyet kabul edildi.Cumhuriyetin ilan

ndan sonra Cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi ve Mustafa Kemal Paşa oy birliği ile Cumhurbaşkanlığına seçildi.Türkiye Cumhuriyetinin ilk başbakanı olarak Mustafa Kemal Paşa İsmet İnönü'yü atadı.

Cumhuriyetin İlanının Sonuçları

• Rejimin adı konularak bu konudaki gargaşalar ortadan kaldırılmıştır.
• Cumhurbaşkanı seçilerek devlet başkanlığı sorunu çözüme kavuşturlmuştur.
• Meclis hükümeti yerine kabine sistemine geçilerek yürütmenin kısa sürede yerine getirlmesi sağlandı.
• Başbakanlık sorunu çözüme kavuşturuldu ve yürtmeyi yapacak kabine kuruldu.
• Parlementer rejim kuruldu.
• Cumhuriyetçilik ilkesi yürülüğe girdi.

- Okuma Sayısı: Bu yazı 52013 defa okunmuştur.